تعقيب كند و احكام حد و تعزير را در حق كسى كه مستوجب آن مىشد اجرا كند . هرگاه اتهامى به كسى وارد مىآمد او بود كه بايد در پيرامون آن تحقيق كند و براى سهولت كار قاضى خود حكم كند و عقوبت نمايد . جماعتى از حرس يا پاسداران او را در كارش يارى مىنمودند . صاحب الشرطه شبها در شهر مىگشت و به حراست راهها و امكنه نظارت مىكرد و جنايتكاران را مورد تعقيب قرار مىداد . « 13 » 3 پيش از اين به ثروتهاى طبيعى غرناطه اشارت كرديم و گفتيم با وجود كمى وسعت خاك غرناطه يكى از كشورهاى ثروتمند بود . زراعت از روزگاران دور يكى از منابع ثروت اندلس بود و مسلمانان اندلس در زراعت زمين و پرورش دام و احداث باغها و بستانها و تنظيم نهرها براى آبيارى و معرفت احوال جو و خواص نباتات سرآمد معاصران بودند . مزارع و باغهاى اندلس همواره ضرب المثل بود . عربها از مشرق و شمال آفريقا درختان و بذرهاى گوناگون به اندلس بردند ، چون پنبه و نيشكر و زعفران و خرما . زمينهاى شبه‌جزيرهء اسپانيا در ايام ايشان همانند باغى سبز و خرم بود . مزارع گندم و بيشه‌هاى زيتون و باغهاى پرتقال و توت و انگور از بديعترين مناظرى بود كه در دره‌هاى سرسبز آن سامان به چشم مىآمد . هنوز هم آثار مبتكرانه و فنى آنان در جلب و توزيع آب برجاى است . در ايام دولت اموى چند پل بزرگ ساخته شد و ترعه‌ها و قناتهاى بىشمار حفر گرديده كه همه حكايت از تفوق صنعت و مهارت سازندگان آنها دارند . من هنگام گردش در اسپانيا ، در منطقه لارده و بلنسيه و مرسيه و حوالى آنها ديدم كه هنوز از مجراهايى كه در زمان مسلمانان حفر شده بود مزارع خود را آب مىدهند . مردم اندلس بخصوص در غرس باغها و پرورش آنها شهرت خاص داشتند از

--> ( 13 ) . ابن خلدون ، المقدمه ج 1 / ص 209 و 210 . نفح الطيب ج 1 / ص 101 .